Шеърҳо
Пурхонандатарин шоирони муосир
Пурхонандатарин шеърҳо
Ҳар касеро баҳри коре сохтанд
Ҳар касеро баҳри коре сохтанд, Майли онро дар дилаш андохтанд. Пайи илм ҳамчу шамь бояд гудохт,
Хоҳӣ, ки ҳамеша шоду хуррам бошӣ
Хоҳӣ, ки ҳамеша шоду хуррам бошӣ, Ҳар ҷо ки равӣ, азизу маҳрам бошӣ, Покиза шаву рост бизӣ, илм омӯз,
Биёед эй рафиқон дарс хонем
Биёед эй рафиқон дарс хонем, Ба бекорию нодони намонем. Ба олам ҳар касе бекор гардад,
Тифл мондам аз ту модар, рӯйи ту дар ёд нест
Тифл мондам аз ту модар, рӯйи ту дар ёд нест, Қомати ту чашми ту абрӯйи ту дар ёд нест. Дар суроғат мезанам худро ба ҳар як кӯю дар,
Эй дӯст, биё, то ғами фардо нахӯрем
Эй дӯст, биё, то ғами фардо нахӯрем, В-ин якдама умрро ғанимат шумарем. Фардо, ки аз ин дайри куҳан даргузарем,
Зан агар оташ намешуд, хом мемондем мо
Зан агар оташ намешуд, хом мемондем мо, Норасида бодаи дар ҷом мемондем мо. Зан агар моро намебахшид умри ҷовидон,
Ватан
Баҳор омад, зи умрам боз як соли дигар бигзашт, Тамоми зиндагӣ оҳиста аз пеши назар бигзашт. Ба мисли гӯшту нохун ҳамеша бо Ватан будам,
Ситораи ман
Шаб надидам туро, Ситораи ман. Шӯълавар дар ҳаво, Ситораи ман! Дар ҳисоби ситораҳои фазо
Ба номи Худованди ҷону хирад
Ба номи Худованди ҷону хирад, К-аз ин бартар андеша барнагзарад. Худованди ному Худованди ҷой,
Аз худ биравед
Аз худ биравед, то ба олам бирасед, Аз худ гузаред, то ба одам бирасед. Ҳар хандаи баъди гиря кони садаф аст,
Таджикистан — мой родной край
Таджикистан — мой родной край, Цветёшь ты, словно дивный рай. Живётся вольно, преград нет,
Бишнав аз най
Бишнав аз най чун ҳикоят мекунад, Аз ҷудоиҳо шикоят мекунад. К-аз найистон то маро бибридаанд,
Одамият
Тани одамӣ шариф аст ба ҷони одамият, На ҳамин либоси зебост нишони одамият! Агар одамӣ ба чашм асту даҳону гӯшу бинӣ,
Ҷони ширин (қисми 1)
Ҷони ширин, ин қадар ҷангам макун, Ин қадар беҳуда дилтангам макун.
Дониш андар дил чароғи равшан аст
То ҷаҳон буд аз сари одам фароз, Кас набуд аз роҳи дониш бениёз. Мардумони бихрад андар ҳар замон,
Нонреза
Аз замин нонрезаҳоро чида мемолам ба чашм, Нони гарми меҳнатиро дида мемолам ба чашм. Чунки ман ҳам дар замони худ даравгар будаам,
Гуфтор андар ситоиши хирад
Кунун, эй хирадманд, арҷи хирад Бад-ин ҷойгаҳ гуфтан андархурад, Хирад беҳтар аз ҳарчӣ Эзад-т дод,
Тавоно бувад ҳар кӣ доно бувад
Тавоно бувад ҳар кӣ доно бувад, Ба дониш дили пир барно бувад. Набошад касе бартар аз аҳли илм,
Зиндагӣ охир сар ояд, бандагӣ даркор нест!
Зиндагӣ охир сар ояд, бандагӣ даркор нест! Бандагӣ гар шарт бошад, зиндагӣ даркор нест! Гар фишори душманон обат кунанд, мискин машав,
Тоҷикистон
Тоҷикистон, хонаи уммеди ман, Нури чашму рӯҳи ҷовидии ман. Дар ту ҳастӣ, дар ту ормон дорам,
Ин қофилаи умр аҷаб мегузарад
Ин қофилаи умр аҷаб мегузарад, Дарёб даме, ки бо тараб мегузарад. Соқӣ, ғами фардои қиёмат чӣ хӯрӣ?
Найнома
Бишнав аз най чун ҳикоят мекунад, Аз ҷудойиҳо шикоят мекунад, К-аз найистон то маро бубридаанд,
Дидам ҷамоле, абрӯ ҳилоле
Дидам ҷамоле, абрӯ ҳилоле, Бар зери чашмаш бинҳода холе. Ақлам рабуд холи сиеҳаш,
Тоҷикистон
Тоҷикистон, Тоҷикистон, Ҳар куҷое рафтам аз оғӯши ту, Доманамро ман такидам раҳ ба раҳ дар ҳар қадам,
Забони модарӣ
Ҳарчи ӯ аз моли дунё дошт, дод, Хиттаи Балху Бухоро дошт, дод, Суннати волою девон дошт, дод,
Ҳамаи шеърҳо
Мураттабкунӣ: навтарин аввал
Туро дар сина дорам, халқи тоҷик!
Туро дар сина дорам, халқи тоҷик! Ба ҷуз ту кас надорам, халқи тоҷик! Туро дунё чунин озурда кардаст,
Куҷоӣ, ёри деринам, куҷоӣ
Куҷоӣ, ёри деринам, куҷоӣ? Куҷоӣ, Моҳу Парвинам, куҷоӣ? Туро гум карда будам рӯзи равшан,
Худоё, эй худоё, эй худоё
Худоё, эй худоё, эй худоё, Макун ёри маро аз ман ҷудоё. Сурудам дар гулӯ чун мор печад,
Агар бишкаст оҳан ё ки фӯлод
Агар бишкаст оҳан ё ки фӯлод, Нагӯям эй дареғ, эй вой, эй дод! Валекин аз хиёнатҳои ёрон
Дӯст он бошад, ки гирад дасти дӯст
Дӯст он бошад, ки гирад дасти дӯст, Дар парешонҳолию дармондагӣ!
Дурӯғ одамиро кунад бевиқор
Дурӯғ одамиро кунад бевиқор, Дурӯғ одамиро кунад шармсор.
Чу инсонро набошад фазлу эҳсон
Чу инсонро набошад фазлу эҳсон, Чӣ фарқ аз одамӣ то нақши девор.
Дӯст машмор он ки дар неъмат занад,
Дӯст машмор он ки дар неъмат занад, Лофи ёрию бародархондагӣ.
Хоҳарам боиффату мастур бош
Хоҳарам боиффату мастур бош, Аз масири бадсириштон дӯр бош. Дар сарои донишу фарҳангу ҳуш,
Ишқ гарчи балост, он бало ҳукми худост
Ишқ гарчи балост, он бало ҳукми худост, Бар ҳукми худо маломати халқ чарост? В-ар неку бадӣ банда ба тақдири худост,
Шодӣ маталаб, ки ҳосили умр дамест
Шодӣ маталаб, ки ҳосили умр дамест, Ҳар зарра зи хоки Кайқубодеву ҷамест. Аҳволи чаҳону мулки гетӣ яксар,
Роз аз ҳама нокасон ниҳон бояд дошт
Роз аз ҳама нокасон ниҳон бояд дошт, В-асрор ниҳон зи аблаҳон бояд дошт. Бингар, ки чӣ мекунӣ ту бо халқи худой,
Даврони чаҳон бе маю соқӣ ҳеҷ аст
Даврони чаҳон бе маю соқӣ ҳеҷ аст, Бе замзамаи нойи ироқӣ ҳеҷ аст. Ҳарчанд дар аҳволи ҷаҳон менигарам,
Давре, ки дар у омадану рафтани мост
Давре, ки дар ӯ омадану рафтани мост, Онро на бидоят на ниҳоят пайдост, Касс ҳеҷ нагуфта андар ин маънӣ рост,
Дунё на мақоместу на ҷои нишаст
Дунё на мақоместу на ҷои нишаст, Фарзона дар ӯ хароб авлотару маст, Бар оташи ғам зи бода обе мезан,
Андеша макун, ки матраҳат хоҳам кард
Андеша макун, ки матраҳат хоҳам кард, Якбора зи мақсад огаҳат хоҳам кард. Бисёр дарози бад кашидӣ худро,
Бинвис фақат ба хомаи сабзи баҳор
Бинвис фақат ба хомаи сабзи баҳор, Бифрист ба ман ту номаи сабзи баҳор. Чандест, шамидаам Гули наврӯзӣ,
ақте, ки гӯшна будам, як бурда нон надоданд
ақте, ки гӯшна будам, як бурда нон надоданд, Ҳоло ба вақти сери нондеҳакон зиёданд. Вақте, ки хоб будам, дар кӯчаҳо надиданд,
Оҳандилӣ намуданд, аз занг шиква дорем
Оҳандилӣ намуданд, аз занг шиква дорем, Оинаро шикастанд, аз санг шиква дорем. Қадре, ки сода будем, он қадр бетаваҷҷӯҳ,
То куҷоҳо гиряро лабханд пинҳон мекунад
То куҷоҳо гиряро лабханд пинҳон мекунад? Иззати номусро сарбанд пинҳон мекунад? Мисли кудакҳо фиреби хештанро рузу шаб,
Оқил ба чи умед дар ин қуҳнасаро
Оқил ба чи умед дар ин қуҳнасаро. Бар давлати у ниҳад дил аз баҳри Худо? Ҳар гоҳ ки хоҳад, нишинанд бар ҷой,
Гар кори фалак ба адл санҷида будӣ
Гар кори фалак ба адл санҷида будӣ, Аҳволи фалак ҷумла писандида будӣ. В-ар адл будӣ ба корҳо дар гардун,
Дил ба даст овар, ки Ҳаҷҷи Акбар аст
Дил ба даст овар, ки Ҳаҷҷи Акбар аст, Аз ҳазорон каъба як дил беҳтар аст. Дил назаргоҳи Ҷалили Акбар аст,
Ҳаргиз дили ман зи илм маҳрум нашуд
Ҳаргиз дили ман зи илм маҳрум нашуд, Кам монд зи асрор, ки мафҳум нашуд. Ҳафтоду ду сол фикр кардам шабу рӯз,
Онон, ки муҳити фазлу одоб шуданд
Онон, ки муҳити фазлу одоб шуданд, Дар кашфи улум шамъи асҳоб шуданд. Раҳ з-ин шаби торик набурданд бурун,