Шеърҳо
Пурхонандатарин шоирони муосир
Пурхонандатарин шеърҳо
Ҳар касеро баҳри коре сохтанд
Ҳар касеро баҳри коре сохтанд, Майли онро дар дилаш андохтанд. Пайи илм ҳамчу шамь бояд гудохт,
Хоҳӣ, ки ҳамеша шоду хуррам бошӣ
Хоҳӣ, ки ҳамеша шоду хуррам бошӣ, Ҳар ҷо ки равӣ, азизу маҳрам бошӣ, Покиза шаву рост бизӣ, илм омӯз,
Биёед эй рафиқон дарс хонем
Биёед эй рафиқон дарс хонем, Ба бекорию нодони намонем. Ба олам ҳар касе бекор гардад,
Тифл мондам аз ту модар, рӯйи ту дар ёд нест
Тифл мондам аз ту модар, рӯйи ту дар ёд нест, Қомати ту чашми ту абрӯйи ту дар ёд нест. Дар суроғат мезанам худро ба ҳар як кӯю дар,
Эй дӯст, биё, то ғами фардо нахӯрем
Эй дӯст, биё, то ғами фардо нахӯрем, В-ин якдама умрро ғанимат шумарем. Фардо, ки аз ин дайри куҳан даргузарем,
Зан агар оташ намешуд, хом мемондем мо
Зан агар оташ намешуд, хом мемондем мо, Норасида бодаи дар ҷом мемондем мо. Зан агар моро намебахшид умри ҷовидон,
Ватан
Баҳор омад, зи умрам боз як соли дигар бигзашт, Тамоми зиндагӣ оҳиста аз пеши назар бигзашт. Ба мисли гӯшту нохун ҳамеша бо Ватан будам,
Ситораи ман
Шаб надидам туро, Ситораи ман. Шӯълавар дар ҳаво, Ситораи ман! Дар ҳисоби ситораҳои фазо
Ба номи Худованди ҷону хирад
Ба номи Худованди ҷону хирад, К-аз ин бартар андеша барнагзарад. Худованди ному Худованди ҷой,
Аз худ биравед
Аз худ биравед, то ба олам бирасед, Аз худ гузаред, то ба одам бирасед. Ҳар хандаи баъди гиря кони садаф аст,
Таджикистан — мой родной край
Таджикистан — мой родной край, Цветёшь ты, словно дивный рай. Живётся вольно, преград нет,
Бишнав аз най
Бишнав аз най чун ҳикоят мекунад, Аз ҷудоиҳо шикоят мекунад. К-аз найистон то маро бибридаанд,
Одамият
Тани одамӣ шариф аст ба ҷони одамият, На ҳамин либоси зебост нишони одамият! Агар одамӣ ба чашм асту даҳону гӯшу бинӣ,
Ҷони ширин (қисми 1)
Ҷони ширин, ин қадар ҷангам макун, Ин қадар беҳуда дилтангам макун.
Дониш андар дил чароғи равшан аст
То ҷаҳон буд аз сари одам фароз, Кас набуд аз роҳи дониш бениёз. Мардумони бихрад андар ҳар замон,
Нонреза
Аз замин нонрезаҳоро чида мемолам ба чашм, Нони гарми меҳнатиро дида мемолам ба чашм. Чунки ман ҳам дар замони худ даравгар будаам,
Гуфтор андар ситоиши хирад
Кунун, эй хирадманд, арҷи хирад Бад-ин ҷойгаҳ гуфтан андархурад, Хирад беҳтар аз ҳарчӣ Эзад-т дод,
Тавоно бувад ҳар кӣ доно бувад
Тавоно бувад ҳар кӣ доно бувад, Ба дониш дили пир барно бувад. Набошад касе бартар аз аҳли илм,
Зиндагӣ охир сар ояд, бандагӣ даркор нест!
Зиндагӣ охир сар ояд, бандагӣ даркор нест! Бандагӣ гар шарт бошад, зиндагӣ даркор нест! Гар фишори душманон обат кунанд, мискин машав,
Тоҷикистон
Тоҷикистон, хонаи уммеди ман, Нури чашму рӯҳи ҷовидии ман. Дар ту ҳастӣ, дар ту ормон дорам,
Ин қофилаи умр аҷаб мегузарад
Ин қофилаи умр аҷаб мегузарад, Дарёб даме, ки бо тараб мегузарад. Соқӣ, ғами фардои қиёмат чӣ хӯрӣ?
Найнома
Бишнав аз най чун ҳикоят мекунад, Аз ҷудойиҳо шикоят мекунад, К-аз найистон то маро бубридаанд,
Дидам ҷамоле, абрӯ ҳилоле
Дидам ҷамоле, абрӯ ҳилоле, Бар зери чашмаш бинҳода холе. Ақлам рабуд холи сиеҳаш,
Тоҷикистон
Тоҷикистон, Тоҷикистон, Ҳар куҷое рафтам аз оғӯши ту, Доманамро ман такидам раҳ ба раҳ дар ҳар қадам,
Забони модарӣ
Ҳарчи ӯ аз моли дунё дошт, дод, Хиттаи Балху Бухоро дошт, дод, Суннати волою девон дошт, дод,
Ҳамаи шеърҳо
Мураттабкунӣ: навтарин аввал
Аз дафтари умр пок мебояд шуд
Аз дафтари умр пок мебояд шуд, Дар ҷанги аҷал ҳалок мебояд шуд Эй соқии хушкилиҳо ту хушдил мебош,
Эй чархи фалак харобӣ аз кинаи туст
Эй чархи фалак харобӣ аз кинаи туст, Бедодгарӣ шеваи деринаи туст. Эй хок агар синаи тӯ бишкофанд
З-ин гуна, ки ман кори ҷаҳон мебинам
З-ин гуна, ки ман кори ҷаҳон мебинам, Олам ҳама ройгон бар он мебинам. Субҳоналлаҳ, ба ҳар чӣ дарменигарам,
Онҳо, ки хулосаи чаҳон эшонанд
Онҳо, ки хулосаи чаҳон эшонанд, Бар авҷи фалак буроқи фикрат ронанд. Дар маърифати зоти ту монанди фалак,
Ҳарчанд, ки рангу рӯи зебост маро
Ҳарчанд, ки рангу рӯи зебост маро, Чун лола руху чу сари балост маро. Маълум нашуд, ки дар тарабхонаи хок
То чанд асири рангу бӯ хоҳӣ шуд
То чанд асири рангу бӯ хоҳӣ шуд? Чанд аз паи ҳар зишту накӯ хоҳӣ шуд? Гар чашмаи Замзамиву гар оби ҳаёт,
Бингap, зи caбo дoмaни гyл чoк шyдa
Бингap, зи caбo дoмaни гyл чoк шyдa, Бyлбyл зи ҷaмoли гyл тapaбнoк шyдa. Дap coяи гyл нишин, ки биcёp ин гyл,
З-ин дaҳp, ки бyд мyддaтe мaнзили мo
З-ин дaҳp, ки бyд мyддaтe мaнзили мo, Н-oмaд бa ҷyз aз бaлoвy ғaм мaнзили мo. Афcӯc, ки ҳaл нaгaшт як мyшкили мo,
Бoзe бyдaм, пapидa aз oлaми poз
Бoзe бyдaм, пapидa aз oлaми poз, Тo бӯ, ки pacaм мaн aз нишeбe бa фapoз. Ин ҷo чy нaёфтaм кace мapҳaми poз,
Тo Зӯҳpaвy Мaҳ дap ocмoн гaшт пaдид
Тo Зӯҳpaвy Мaҳ дap ocмoн гaшт пaдид, Бeҳтap зи мaйи нoб кace ҳeҷ нaдид. Мaн дap aҷaбaм зи мaйфypӯшoн, к-эшoн,
Мo нaгӯeм бaдy мaйл бa нoҳaқ нaкyнeм
Мo нaгӯeм бaдy мaйл бa нoҳaқ нaкyнeм, Ҷoмaи кac cияҳy дaлқи xyд aзpaқ нaкyнeм. Айби дapвeшy тaвoнгap бa кaмy бeш бaд acт,
Сад масҷиду сад работ обод кунӣ
Сад масҷиду сад работ обод кунӣ, Сад банда ба зар харида озод кунӣ. Сад сол ба рӯза бошию шаб ба намоз,
Онон, ки куҳан буванду онон, ки наванд
Онон, ки куҳан буванду онон, ки наванд, Ҳар як паи якдигар якояк бишаванд, В-ин мулки ҷаҳон ба кас намонад ҷовид:
Умpaт чи дycaд бyвaд, чи cecaд, чи ҳaзop
Умpaт чи дycaд бyвaд, чи cecaд, чи ҳaзop, З-ин кӯҳнacapo бypyн бapaндaт нoчop. Гap пoдшaҳию гap гaдoи бoзop,
Аз мaн бapи Хaйём pacoнeд caлoм
Аз мaн бapи Хaйём pacoнeд caлoм, В-oн гoҳ бигӯeд, ки : «Хoмӣ, Хaйём, Мaн кaй гyфтaм, ки мaй ҳapoм acт? Вaлe
Эй нeк нaкapдaвy бaдиҳo кapдa
Эй нeк нaкapдaвy бaдиҳo кapдa, В-oн гoҳ бa лyтфи Ҳaқ тaвaллo кapдa. Бap aфв мaкyн тaкя, ки ҳapгиз нaбyвaд,
Эй чарх, дилам ҳамеша ғамнок кунӣ
Эй чарх, дилам ҳамеша ғамнок кунӣ, Пироҳани хуррамии ман чок кунӣ. Боде, ки расад ба ман, туаш об кунӣ,
Эй ҳамнафасон, маро зи май қут кунед
Эй ҳамнафасон, маро зи май қут кунед, В-ин рӯйи чу каҳрабо чу ёқут кунед. Чун мурда шавам, ба май бишӯед маро,
Май хӯр, ки ба зери гил басе хоҳӣ хуфт
Май хӯр, ки ба зери гил басе хоҳӣ хуфт, Бе мунису бе рафику бе ҳамдаму ҷуфт. Зинҳор, ба кас магӯ ту ин рози нуҳуфт:
Гар гавҳари тоатат насуфтан ҳаргиз
Гар гавҳари тоатат насуфтан ҳаргиз, Гарди гунаҳ аз чеҳра наруфтам ҳаргиз. Навмед наям зи боргоҳи карамат,
Мард он, ки сарафроз сари дор бимирад
Мард он, ки сарафроз сари дор бимирад, Як бор таваллуд шуда, як бор бимирад. Мард он, ки сари кулла чу ҳамхонаи Хуршед,
Ёддошти Масчо
Сано бар модари Масчоҳу фарзандони огоҳаш, Ба қурбони саломи кӯдакони қад-қади роҳаш. Агар Масчоҳи нав як боргоҳи маърифат бошад,
Хислати мардӣ надори хонаи мардон нарав
Хислати мардӣ надори хонаи мардон нарав, Дар дилат гар доғ дори пеши бедардон нарав. Зиндагӣ дорад ҳазорон сиру асроре ба худ,
Саг бурдаи нон бинаду дум ҷунбонад
Саг бурдаи нон бинаду дум ҷунбонад, Пайдост аз он, ки қадри нон медонад. Бар оқипадар ҳазор кардам некӣ,
Сахт аст бихандию дилат ғам зада бошад
Сахт аст бихандию дилат ғам зада бошад. Ҳар гӯшае аз пираҳанан нам зада бошад. Сахт аст ба иҷбор ба ҷамъе бинишинӣ