Шеърҳо
Пурхонандатарин шоирони муосир
Пурхонандатарин шеърҳо
Ҳар касеро баҳри коре сохтанд
Ҳар касеро баҳри коре сохтанд, Майли онро дар дилаш андохтанд. Пайи илм ҳамчу шамь бояд гудохт,
Хоҳӣ, ки ҳамеша шоду хуррам бошӣ
Хоҳӣ, ки ҳамеша шоду хуррам бошӣ, Ҳар ҷо ки равӣ, азизу маҳрам бошӣ, Покиза шаву рост бизӣ, илм омӯз,
Тифл мондам аз ту модар, рӯйи ту дар ёд нест
Тифл мондам аз ту модар, рӯйи ту дар ёд нест, Қомати ту чашми ту абрӯйи ту дар ёд нест. Дар суроғат мезанам худро ба ҳар як кӯю дар,
Биёед эй рафиқон дарс хонем
Биёед эй рафиқон дарс хонем, Ба бекорию нодони намонем. Ба олам ҳар касе бекор гардад,
Эй дӯст, биё, то ғами фардо нахӯрем
Эй дӯст, биё, то ғами фардо нахӯрем, В-ин якдама умрро ғанимат шумарем. Фардо, ки аз ин дайри куҳан даргузарем,
Зан агар оташ намешуд, хом мемондем мо
Зан агар оташ намешуд, хом мемондем мо, Норасида бодаи дар ҷом мемондем мо. Зан агар моро намебахшид умри ҷовидон,
Ватан
Баҳор омад, зи умрам боз як соли дигар бигзашт, Тамоми зиндагӣ оҳиста аз пеши назар бигзашт. Ба мисли гӯшту нохун ҳамеша бо Ватан будам,
Ситораи ман
Шаб надидам туро, Ситораи ман. Шӯълавар дар ҳаво, Ситораи ман! Дар ҳисоби ситораҳои фазо
Ба номи Худованди ҷону хирад
Ба номи Худованди ҷону хирад, К-аз ин бартар андеша барнагзарад. Худованди ному Худованди ҷой,
Аз худ биравед
Аз худ биравед, то ба олам бирасед, Аз худ гузаред, то ба одам бирасед. Ҳар хандаи баъди гиря кони садаф аст,
Таджикистан — мой родной край
Таджикистан — мой родной край, Цветёшь ты, словно дивный рай. Живётся вольно, преград нет,
Бишнав аз най
Бишнав аз най чун ҳикоят мекунад, Аз ҷудоиҳо шикоят мекунад. К-аз найистон то маро бибридаанд,
Ҷони ширин (қисми 1)
Ҷони ширин, ин қадар ҷангам макун, Ин қадар беҳуда дилтангам макун.
Одамият
Тани одамӣ шариф аст ба ҷони одамият, На ҳамин либоси зебост нишони одамият! Агар одамӣ ба чашм асту даҳону гӯшу бинӣ,
Дониш андар дил чароғи равшан аст
То ҷаҳон буд аз сари одам фароз, Кас набуд аз роҳи дониш бениёз. Мардумони бихрад андар ҳар замон,
Нонреза
Аз замин нонрезаҳоро чида мемолам ба чашм, Нони гарми меҳнатиро дида мемолам ба чашм. Чунки ман ҳам дар замони худ даравгар будаам,
Зиндагӣ охир сар ояд, бандагӣ даркор нест!
Зиндагӣ охир сар ояд, бандагӣ даркор нест! Бандагӣ гар шарт бошад, зиндагӣ даркор нест! Гар фишори душманон обат кунанд, мискин машав,
Тавоно бувад ҳар кӣ доно бувад
Тавоно бувад ҳар кӣ доно бувад, Ба дониш дили пир барно бувад. Набошад касе бартар аз аҳли илм,
Гуфтор андар ситоиши хирад
Кунун, эй хирадманд, арҷи хирад Бад-ин ҷойгаҳ гуфтан андархурад, Хирад беҳтар аз ҳарчӣ Эзад-т дод,
Тоҷикистон
Тоҷикистон, хонаи уммеди ман, Нури чашму рӯҳи ҷовидии ман. Дар ту ҳастӣ, дар ту ормон дорам,
Дидам ҷамоле, абрӯ ҳилоле
Дидам ҷамоле, абрӯ ҳилоле, Бар зери чашмаш бинҳода холе. Ақлам рабуд холи сиеҳаш,
Ин қофилаи умр аҷаб мегузарад
Ин қофилаи умр аҷаб мегузарад, Дарёб даме, ки бо тараб мегузарад. Соқӣ, ғами фардои қиёмат чӣ хӯрӣ?
Найнома
Бишнав аз най чун ҳикоят мекунад, Аз ҷудойиҳо шикоят мекунад, К-аз найистон то маро бубридаанд,
Тоҷикистон
Тоҷикистон, Тоҷикистон, Ҳар куҷое рафтам аз оғӯши ту, Доманамро ман такидам раҳ ба раҳ дар ҳар қадам,
Забони модарӣ
Ҳарчи ӯ аз моли дунё дошт, дод, Хиттаи Балху Бухоро дошт, дод, Суннати волою девон дошт, дод,
Ҳамаи шеърҳо
Мураттабкунӣ: навтарин аввал
Як-як ҳунарам бину гуноҳ даҳ-даҳ бахш
Як-як ҳунарам бину гуноҳ даҳ-даҳ бахш, Ҷурми мани хаста ҳасбатуллоҳ бахш. Аз боди фано оташи кин бармафрӯз,
Самъу басар асту шамму завқ асту масос
Самъу басар асту шамму завқ асту масос, Маҷмӯи ҳавоси зоҳир, эй мӯъҷизи нос. Пас муштарака, мухайяла, фикрату ваҳм,
Эй зоти ту мар вуҷудро буда асос
Эй зоти ту мар вуҷудро буда асос, Ҷуз зоти ту нест ҳеҷ кас зотшинос. Касро ба камолу кунҳи зотат раҳ нест,
Рафт он гуҳаре, ки буд пирояи умр
Рафт он гуҳаре, ки буд пирояи умр, В-овард замона тоқӣ сармояи умр. Аз мӯйи сапедам сари пистони умед,
Дар парда сухан нест, ки маълум нашуд
Дар парда сухан нест, ки маълум нашуд, Кам монд зи асрор, ки мафҳум нашуд. Дар маърифатат чу нек фикре кардам,
Куфри чу мане газофу осон набувад
Куфри чу мане газофу осон набувад, Муҳкамтар аз имони ман имон набувад. Дар даҳр чу ман якею он ҳам кофир,
Бо ин ду-се нодон, ки чунон медонанд
Бо ин ду-се нодон, ки чунон медонанд, Аз ҷаҳл, ки донои ҷаҳон ононанд. Хар бош, ки ин ҷамоа аз фарти харӣ,
То бодаи ишқ дар қадаҳ рехтаанд
То бодаи ишқ дар қадаҳ рехтаанд, В-андар пайи ишқ ошиқ ангехтаанд. Бо ҷону равони Бӯалӣ меҳри Алӣ,
Он ҷо, ки сухан зи боби маъқул омад
Он ҷо, ки сухан зи боби маъқул омад, Аз баҳри яке фоилу мафъул омад. Бе қудрати фоиле, чу як кор нашуд,
З-он пеш, ки аз ҷаҳон фурӯ монӣ фард
З-он пеш, ки аз ҷаҳон фурӯ монӣ фард, Он беҳ, ки набоядат пушаймонӣ х(в)ард. Имрӯз бикун, чу метавонӣ коре,
Чун пир шудӣ, кори ҷавон натвон кард
Чун пир шудӣ, кори ҷавон натвон кард, Пирит ба кофур ниҳон натвон кард. Дар зулмати шаб ҳар он чи кардӣ, кардӣ,
Зулфи ту чу афъӣ пайи шар мегардад
Зулфи ту чу афъӣ пайи шар мегардад, Донӣ паси пуштат зи чӣ бар мегардад? Чун дид, ки лаъли ту зумуррад дорад,
Он, к-аз лаби ӯ кони гуҳар киса ниҳод
Он, к-аз лаби ӯ кони гуҳар киса ниҳод, Қалб аст ҳар он нақд, ки дар киса ниҳод. Банди сари киса мехаридам, гуфто:
Бигсаст фалак чу иқди дурдонаи субҳ
Бигсаст фалак чу иқди дурдонаи субҳ, Пурдурри хушоб кард паймонаи субҳ. Ӯ низ чу ман асиру шайдо гашта,
Бингар зи ҷаҳон чӣ тарф барбастам
Бингар зи ҷаҳон чӣ тарф барбастам? – Ҳеҷ. В-аз ҳосили айём чӣ дар дастам? – Ҳеҷ. Шамъӣ тарабам гир, чу биншастам, ҳеҷ.
Гар бода гаҳе хурам, нишони хомист
Гар бода гаҳе хурам, нишони хомист, В-ар з-он ки мудом май хурам, бадномист. Май шоҳу ҳакиму ринд бояд ки хурад,
Он оташи оби тан, ки рӯҳи сонист
Он оташи оби тан, ки рӯҳи сонист, Хун аст, на хуне, чӣ сабаб зиндонист? Оре, ҳама солҳо бад-ӯ арзонист,
Дил гарчи дар ин бодия бисёр шитофт
Дил гарчи дар ин бодия бисёр шитофт, Як мӯй надонист, вале мӯй шикофтафт. Андар дили ман ҳазор хуршед битофт,
Соқӣ, қадаҳи мои маини ту куҷост?
Соқӣ, қадаҳи мои маини ту куҷост? В-он оинаи худойбини ту куҷост? Хоҳам, ки таҳорате диҳам ботинро,
Бо душмани ман чу дӯст бисёр нишаст
Бо душмани ман чу дӯст бисёр нишаст, Бо дӯст набоядам дигар бор нишаст. Парҳез аз он шакар, ки бо заҳр омехт,
Май душмани масту дӯст бо ҳушёр аст
Май душмани масту дӯст бо ҳушёр аст, Андак тарёку беш заҳри мор аст. Дар бисёраш мазаррати андак нест,
Гумон барам, ки дар ин рӯзгори тира чу шаб
Гумон барам, ки дар ин рӯзгори тира чу шаб, Бихуфт чашми мурувват, бимурд модари ҷуд. Зи сайри ҳафт ситора дар ин дувоздаҳ бурҷ,
Бигзар аз банди маҷозу дур гард аз доми ҳис
Бигзар аз банди маҷозу дур гард аз доми ҳис, Ҳар кӣ бо дунон нишинад, ҳиммати ӯ дун шавад. Чун бувад комил касе дар хиттаи кавну фасод,
Бар ҳар диёр, ки хашми ту корзор кунад
Бар ҳар диёр, ки хашми ту корзор кунад, Замона бар сари хунобаи ҷигар гардад. Магар, ки баҳр ба хоки дари ту наздик аст,
Донӣ чӣ ҳикмат аст, ки фарзандро падар
Донӣ чӣ ҳикмат аст, ки фарзандро падар, Миннат надорад, ар диҳадаш рӯзу шаб ато. Яъне дар ин ҷаҳон, ки маҳалли ҳаводис аст,